Zmiany w unijnym prawie znaków towarowych

W dniu 12 stycznia 2016 roku wchodzi w życie Dyrektywa  Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 roku mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych. Głównym założeniem wchodzących w życie zmian jest modernizacja systemu znaków towarowych w całej Unii Europejskiej i dostosowanie go do ery internetu. Ustawodawca unijny uznał, że dotychczasowe ramy harmonizacji nie są wystarczające i dla wspierania dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego konieczne jest zbliżenie nie tylko  przepisów prawa materialnego, a więc regulacji wyznaczających warunki uzyskania i utrzymania w mocy zarejestrowanego znaku towarowego, lecz również przepisów proceduralnych obowiązujących w Państwach Członkowskich.

Najbardziej doniosłą zmianą przewidzianą w Dyrektywie jest rozszerzenie katalogu oznaczeń, które mogą być zarejestrowane jako znak towarowy, również o każde formy przedstawieniowe wykorzystujące ogólnie dostępne technologie. Innymi słowy, w momencie wejścia w życie zmian wynikających z Dyrektywy będzie możliwe zarejestrowanie jako znak towarowych oznaczeń nie dających się przedstawić za pomocą formy graficznej, takich jak kolory, zapachy czy znaki ruchome.

Kluczowe zmiany czekają również procedurę związaną z uzyskaniem prawa ochronnego na znak towarowy. W nowym porządku prawnym obowiązywać będzie tzw. procedura półbadawcza, a więc z urzędu badane będą wyłącznie bezwzględne podstawy rejestracji. Przy czym zmiany w tym zakresie nie będą dla Polski tak znaczące, gdyż tzw. procedura półbadawcza zacznie obowiązywać od 15 kwietnia 2016 roku. W obu przypadkach, odmowa rejestracji znaków towarów naruszających prawa osób trzecich lub z uwagi na identyczność lub podobieństwo do wcześniejszych praw ze znaków towarowych nastąpi dopiero w wyniku postępowania sprzeciwowego inicjowanego przez uprawnionego do wcześniejszego znaku towarowego lub podmiotu którego prawa rejestracja znaku towarowego może naruszać.

Rewolucyjną zmianą będzie, długo wyczekiwane przez doktrynę, odstąpienie od modelu legitymacji do wystąpienia z żądaniem wygaszenia lub unieważnienia znaku towarowego opartego na interesie prawnym. Do tej pory takie żądanie można było zgłosić wyłącznie wykazując interes prawny w żądanym rozstrzygnięciu, zaś po zmianach żądanie będzie mógł wnieść każdy zainteresowanym. Przypomnieć należy, że żądać wygaszenia znaku towarowego można w przypadku braku rzeczywistego używania znaku towarowego przez uprawnionego lub w przypadku przekształcenia się zarejestrowanego znaku towarowego w nazwę rodzajową. Unieważnienie znaku towarowego może zaś nastąpić w sytuacji gdy znak towarowy w ogóle nie powinien być zarejestrowany z uwagi na nie spełnienie bezwzględnych podstaw rejestracji.

Implementacja dyrektywy w Państwach Członkowskich ma nastąpić do 14 stycznia 2019 roku, zaś w zakresie przepisów dotyczących unieważniania i wygaszania znaków towarowych do 14 stycznia 2023 roku.

Warto również wspomnieć, że wraz z pracami nad Dyrektywą zmienione zostało rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego w związku z czym od 23 marca 2016 roku instytucja prawna wspólnotowego znaku towarowego (Community trade mark - CTM) zostanie przekształcona w unijny znak towarowy (European Union trade mark - EUTM), zaś Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Office for Harmonization in the Internal Market - OHIM) zmieni się w Urząd Unii Europejskiego ds. Własności Intelektualnej (European Union Intellectual Property Office - EUIPO).

Na podstawie przedmiotowego rozporządzenia zmieniającego – to jest rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2424 z dnia 16 grudnia 2015 roku – obniżono opłaty za udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy oraz przedłużenie ochrony.

Od 23 marca 2016 roku opłaty będą się kształtowały następująco:

  • Opłata za zgłoszenie unijnego znaku towarowego w wersji „papierowej” – 1000 EUR.
  • Opłata za zgłoszenie unijnego znaku towarowego drogą elektroniczną  – 850 EUR.
  • Opłata za drugą klasę unijnego znaku towarowego – 50 EUR.
  • Opłata za każdą następną klasę unijnego znaku towarowego – 150 EUR.
  • Opłata za przedłużenie ochrony znaku towarowego przy zgłoszeniu w wersji „papierowej” – 1000 EUR.
  • Opłata za przedłużenie ochrony znaku towarowego przy zgłoszeniu drogą elektroniczną  – 850 EUR.
  • Opłata za przedłużenie drugiej klasy unijnego znaku towarowego – 50 EUR.
  • Opłata za przedłużenie każdej następnej klasy – 150 EUR.

Istotne znaczenie dla polskich podmiotów ma również zmiana zgodnie z którą zgłoszenia o udzielenie unijnego znaku towarowego będzie można dokonać wyłącznie bezpośrednio w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

 Do góry