TSUE wyrok Apple

W dniu 10 lipca 2014 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydał niezwykle interesujący wyrok dotyczący problematyki znaków towarowych. Mianowicie chodzi o orzeczenie w sprawie C 421/13, Apple Inc. Przeciwko Deutsches Patent – und Markenamt, w którym Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż przedstawienie zagospodarowania powierzchni handlowej, takiej jako powierzchnia flagowego sklepu „Apple”, może, pod określonymi warunkami, zostać zrejestrowane jako znak towarowy. Przedstawienie takie musi umożliwiać odróżnienie towarów i usług przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw.

W 2010 r. Apple zgłosiła do rejestracji w United States Patent and Trademark Office (USPTO) trójwymiarowy znak towarowy przedstawiający w formie kolorowego rysunku jej flagowe sklepy. USPTO zarejestrował znak na terytorium Stanów Zjednoczonych. Następnie Apple złożyła wniosek o rozszerzenie terytorialne ochrony wynikające z rejestracji międzynarodowej przedmiotowego znaku. W 2013 roku Deutsches Patent – und Markenamt (niemiecki urząd patentowy) odmówił udzielenia ochrony znakowi na terytorium Niemiec ze względu na to, że zdaniem Deutsches Patent – und Markenamt przedstawienie powierzchni przeznaczonych do sprzedaży towarów przedsiębiorstwa nie jest niczym innym niż przedstawieniem istotnego aspektu działalności handlowej owego przedsiębiorstwa, a konsument nie będzie odbierał takiego zagospodarowania jako wskazówki pochodzenia towarów. Apple wniosła skargę na powyższą decyzję do  Bundespatentgericht (federalnego sądu patentowego Niemiec). Bundespatentgericht zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy przedstawienie zagospodarowania powierzchni handlowej w formie zwykłego rysunku, bez wskazania jakiegokolwiek rozmiaru ani proporcji, może być zarejestrowane jako znak towarowy dla usług mających na celu skłonienie konsumenta do nabycia towarów zgłaszającego dany znak i, w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy takie „przedstawienie materializujące usługę” może być zrównoważone z „opakowaniem”.

Na wstępie TSUE zaznaczył, iż zgodnie z art. 2 dyrektywy 2008/95 przedmiot zgłoszenia do rejestracji musi spełniać trzy przesłanki, aby mógł stanowić znak towarowy. Po pierwsze, przedmiot ten musi stanowić oznaczenie. Po drugie, oznaczenie to powinno dać się wyrazić w formie graficznej. Po trzecie, oznaczenie to powinno umożliwiać odróżnianie „towarów” lub „usług” jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Z treści artykułu 2 dyrektywy wynika, że rysunki zalicza się do kategorii oznaczeń, które można przedstawić w formie graficznej.  Zgodnie z powyższym rysunek obrazujący  zagospodarowanie powierzchni sprzedażowej za pomocą zbioru linii, konturów i form, może stanowić znak towarowy, pod warunkiem że umożliwia odróżnienie towarów lub usług przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. W konsekwencji takie przedstawienie rysunku wyłącza konieczność nadawania szczególnego znaczenia faktowi, że rysunek jest pozbawiony wskazówek co do rozmiaru i proporcji powierzchni sprzedażowej, którą obrazuje oraz konieczności badania, czy taki rysunek może także – jako „przedstawienie materializujące usługę” – zostać zrównany z „opakowaniem” w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2008/95.

Przedstawienie zagospodarowania powierzchni sprzedażowej w formie rysunku także może umożliwiać odróżnianietowarów lub usług przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw i spełnić w ten sposób trzecią z przywołanych przez TSUE przesłanek. Nie można jednak wykluczyć, iż zagospodarowanie powierzchni sprzedażowej, które jest obrazowane przez takie oznaczenie, pozwoli zidentyfikować towary lub usługi – w odniesieniu do których wniesiono o rejestrację – jako pochodzące z danego przedsiębiorstwa. Ogólna zdolność oznaczenia do tego, aby mogło stanowić znak towarowy w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2008/95 nie przesądza jednak, że oznaczenie to koniecznie będzie miało odróżniający charakter – w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy – w stosunku do towarów lub usług, dla których dokonano zgłoszenia do rejestracji. Odróżniający charakter oznaczenia należy oceniać in concreto, po pierwsze, w stosunku do towarów lub usług objętych zgłoszeniem, i po drugie, w stosunku do sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych konsumentów wspomnianych towarów lub usług, którzy są właściwie poinformowani oraz dostatecznie uważni i rozsądni. Zdaniem TSUE oznaczenie przedstawiające zagospodarowanie sztandarowych sklepów producenta towarów może zostać ważnie zarejestrowane nie tylko w odniesieniu do owych towarów, lecz także w odniesieniu do świadczeń należących do jednej z klas porozumienia nicejskiego dotyczących usług, w wypadku gdy owe świadczenia nie stanowią integralnej części wprowadzania do obrotu wspomnianych towarów.

 Do góry